|
Başbakanlık
(Hazine Müsteşarlığı)’tan:
BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kişilerin bireysel
emeklilik sistemine girmesine, emeklilik sözleşmesinin yapılmasından sona
ermesine kadar geçen süreçte emeklilik sözleşmesine taraf olanların hak ve
yükümlülüklerine ve bireysel emeklilik sisteminin işleyişine ilişkin esas
ve usulleri düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik 28/3/2001
tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi
Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan veya Bakanlık: Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan veya Bakanlığı,
b)
Birikim: Bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı payları ve bunların
getirilerinden oluşan tutarı,
c)
Emeklilik gözetim merkezi: Müsteşarlıkça emeklilik gözetim merkezi olarak
görevlendirilen tüzel kişiyi,
ç)
Emeklilik planı: Emeklilik sözleşmesinin uygulama biçimini belirleyen
teknik esasları,
d)
Fon: Emeklilik yatırım fonunu,
e)
Giriş bilgi formu: Bireysel emeklilik sisteminin işleyişine ilişkin önemli
hususlar hakkında katılımcıya veya sponsor
kuruluşa bilgi vermek için hazırlanan ve içeriği Müsteşarlıkça belirlenen
formu,
f)
Grup kurucusu: Çalışanları veya üyeleri adına şirket ile birlikte grup
emeklilik planı oluşturan, bu plana ilişkin şartları müzakere eden ve
planın işletilmesine yardımcı olan işveren, dernek, vakıf, tüzel kişiliği
haiz meslek kuruluşu ve sair kuruluşu,
g)
Kanun: 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,
ğ)
Katılımcı: Emeklilik sözleşmesine göre ad ve hesabına şirket nezdinde
bireysel emeklilik hesabı açılan fiil ehliyetine sahip gerçek kişiyi,
h)
Katkı payı: Emeklilik sözleşmesine göre şirkete ödenen tasarrufa yönelik
tutarı,
ı)
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
i)
Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
j)
Risk getiri profili formu: İçeriği Kurulca
belirlenen, katılımcının risk ve getiri tercihini belirlemeye yardımcı olan
formu,
k)
Sponsor kuruluş: İşveren sıfatıyla, bir işveren grup emeklilik sözleşmesine
göre çalışanları ad ve hesabına katkı payı ödeyen grup kurucusunu,
l) Şirket: Kanuna göre kurulmuş emeklilik
şirketini,
m)
Teklif formu: Emeklilik planı, plan kapsamında sunulan fonlar, yapılan
kesintiler, katkı payı tutarı ile emeklilik sözleşmesinin taraflarına
ilişkin bilgileri içeren ve şirket hariç diğer taraflar ile bireysel
emeklilik aracısı tarafından imzalanan formu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesi ve Bireysel Emeklilik Sistemine Giriş
Emeklilik
sözleşmesi ve tarafları
MADDE 4 – (1) Emeklilik sözleşmesi, katılımcının bireysel
emeklilik sistemine girmesine, katkı paylarının ödenmesine ve fonlarda
yatırıma yönlendirilmesine, birikimlerin bireysel emeklilik hesaplarında
izlenmesine, yapılacak kesintilere, katılımcının sistemden ayrılmasına,
emekli olmasına, katılımcı veya lehdarlarına
yapılacak ödemelere ilişkin esaslar ile tarafların diğer hak ve
yükümlülüklerine ilişkin hususları düzenleyen sözleşmedir. Teklif formu ve
giriş bilgi formu emeklilik sözleşmesinin ayrılmaz birer parçasıdır.
Emeklilik sözleşmesi bireysel veya grup emeklilik sözleşmesi olarak
yapılabilir. Grup emeklilik sözleşmesi, gruba bağlı bireysel veya işveren
grup emeklilik sözleşmesi olarak düzenlenir.
(2)
Bireysel emeklilik sözleşmesi, bireysel emeklilik planına bağlı olarak
şirket ile katılımcının taraf olarak yer aldığı emeklilik sözleşmesidir.
(3)
Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi, grup emeklilik planına bağlı
olarak şirket ile
katılımcının taraf olarak yer aldığı emeklilik sözleşmesidir.
(4)
İşveren grup emeklilik sözleşmesi, grup emeklilik planına bağlı olarak
şirket ile sponsor kuruluşun taraf olarak yer
aldığı ve katılımcı lehine yapılan emeklilik sözleşmesidir.
Bilgilendirme
ve teklif
MADDE 5 – (1) Şirket, bireysel emeklilik sistemine girmek
isteyenlere, sisteme girme kararını etkileyebilecek hususlar hakkında bilgi
verir; dürüstlük ilkeleri çerçevesinde, emeklilik sözleşmesinin müzakeresi
ve yapılması sırasında katılımcıya veya varsa sponsor
kuruluşa sistemin işleyişine ilişkin teknik konularda yardımcı olur,
tarafların hak ve yükümlülüklerine ilişkin gerekli her türlü bilgiyi sözlü
ve yazılı olarak sağlar, yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınır.
(2)
Şirket kişinin emekliliğe yönelik beklentilerine, gelir düzeyine ve risk
getiri profili formundaki bilgilere göre uygun bir
emeklilik planı ve fon dağılımı teklifi sunar. Katılımcı, giriş bilgi
formunu ve teklif formunu usulüne uygun olarak doldurup imzalar. İmzalı
formların birer örneği ile tanıtım kılavuzu derhal katılımcıya verilir.
Tanıtım kılavuzu, bireysel emeklilik sistemine, şirkete, emeklilik planına,
plan kapsamındaki fonlara ve tarafların hak ve yükümlülüklerine ilişkin
bilgileri içerir. Şirket, risk getiri profili
formunu, teklif formunu ve giriş bilgi formunu katılımcı bazında muhafaza
eder.
(3)
İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, teklif formu ve giriş bilgi formu sponsor kuruluş tarafından doldurulup imzalanır; tüm
katılımcılar için genel bir risk getiri profili oluşturulabilir.
Emeklilik
sözleşmesinin yürürlüğe girmesi
MADDE 6 – (1) Emeklilik sözleşmesi, şirket tarafından
reddedilmediği takdirde teklif formunun katılımcı veya varsa sponsor kuruluş tarafından imzalandığı tarihi takip eden
otuzuncu günde yürürlüğe girer.
(2)
Emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihi, katılımcının bireysel emeklilik
sistemine giriş tarihi olarak kabul edilir. İşveren grup emeklilik
sözleşmesinde, gruba sonradan dahil olan ve daha
önceden yapılmış bir emeklilik sözleşmesi bulunmayan katılımcının sisteme
giriş tarihi, ilgili grup emeklilik planına göre katılımcı ad ve hesabına
ödenen katkı payının şirket hesaplarına intikal ettiği tarihtir.
(3) Şirket, emeklilik sözleşmesini,
emeklilik sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç beş iş
günü içinde matbu halde katılımcıya veya varsa sponsor
kuruluşa gönderir. İşveren grup emeklilik sözleşmesinde şirket, katılımcıya
işveren grup emeklilik sertifikasını, emeklilik sözleşmesinin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren veya gruba sonradan dahil
olması durumunda ad ve hesabına ödenen katkı payının şirket hesaplarına
intikal ettiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde matbu halde
gönderir. İşveren grup emeklilik sertifikası, grup emeklilik planının genel
esasları ile sistemin işleyişine ilişkin temel bilgileri içerir.
Cayma hakkı ve
yapılan ödemeler
MADDE 7 – (1) Katılımcı veya varsa sponsor
kuruluş emeklilik sözleşmesi yürürlüğe girmeden önce cayma hakkına
sahiptir. Cayma halinde durum, şirketin çağrı merkezine veya mektup, faks
yahut güvenli elektronik imza ile şirkete bildirilir; ödemeye ilişkin
olarak şirkete verilen her türlü ödeme talimatı iptal ettirilir.
(2)
Emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden önce şirket hesabına intikal
eden giriş aidatı dışındaki ödemeler, en geç ikinci iş gününde önceden
tanımlanmış ve Müsteşarlığa bildirilmiş bir fonda değerlendirilir. Cayma
veya teklifin şirket tarafından reddedilmesi halinde, yapılan tüm ödemeler
hiçbir kesinti yapılmadan ve varsa fon gelirleri ile birlikte yedi iş günü
içinde ödeyene iade edilir.
(3) Teklif formunun imzalanmasından
itibaren altmış gün içinde hiç bir ödeme yapılmamış olması halinde,
emeklilik sözleşmesi, sözleşmede hüküm bulunması kaydıyla şirket tarafından
feshedilebilir. Bu durumda katılımcı bireysel emeklilik sistemine girmiş
sayılmaz.
Emeklilik planı
MADDE 8 – (1) Emeklilik planı, plan kapsamında katılımcıya
sunulan fonların unvanlarını, asgari katkı payı tutarını, giriş aidatını,
yönetim giderini, fon işletim giderini ve bunlara ilişkin hesaplamalar ile
emeklilik sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin diğer teknik esasları içerir.
Emeklilik planı bireysel emeklilik planı veya grup kurucusu ile birlikte
oluşturulan grup emeklilik planı olarak düzenlenebilir.
(2)
Müsteşarlık, emeklilik planında mevzuata aykırı bulunan veya katılımcının
ve varsa grup kurucusunun hak ve menfaatlerinin korunması açısından
uygulanmasında sakınca görülen hususların değiştirilmesini; emeklilik
planına ek olarak, harcama ve kârlılık analizleri ile diğer ilgili aktüeryal hesaplama ve tabloların gönderilmesini
isteyebilir.
(3)
Emeklilik planı, Müsteşarlık tarafından belirlenen esaslara göre
numaralandırılır ve şirket nezdinde sıralı olarak saklanır.
Asgari katkı
payı
MADDE 9 – (1) Asgari katkı payı, hedef kitlenin gelir durumu
ile emeklilik planının yönetim ve fon işletim giderleri dikkate alınarak
belirlenir. Asgari katkı payı aylık brüt asgari ücretin yüzde beşinden az
olamaz. İşveren grup emeklilik sözleşmesine göre ödenen katkı paylarında bu
sınırlama uygulanmaz.
Katkı payının
yatırıma yönlendirilmesi
MADDE 10 – (1) Katkı payı, emeklilik sözleşmesinin yürürlüğe
girmesinden sonra ve şirket hesaplarına intikalini takip eden en geç ikinci
iş gününde katılımcı veya varsa sponsor kuruluş
tarafından belirlenen fonlar için gerekli talimatlar verilerek yatırıma
yönlendirilir.
(2)
Şirket hesaplarına intikal etmekle birlikte, katkı payının ait olduğu
katılımcının tespit edilemediği durumlarda, bu tutar, önceden tanımlanmış
ve Müsteşarlığa bildirilmiş bir fonda değerlendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Emeklilik
Sözleşmesi Taraflarının Hakları ve Yükümlülükleri
Fon dağılımı
değişikliği
MADDE 11 – (1) Bireysel emeklilik hesaplarındaki birikimlerin
ve ödenen katkı paylarının fonlar arasındaki dağılım oranları veya
tutarları, bir yılda azami altı kez değiştirilebilir. Bu yöndeki değişiklik
talebi, değişikliğin yapılması istenen tarihten en az iki iş günü önce
şirkete yazılı olarak veya şirketin çağrı merkezinden yahut şirketin
internet sitesinde katılımcı adına oluşturulan güvenli sayfadan yapılır.
Şirket değişiklik talebini, değişiklik istenen tarih itibarıyla gerekli
talimatları vermek suretiyle gerçekleştirir.
(2)
Şirket, katkı paylarının fonlar arasında paylaştırılması sırasında ortaya çıkan
artık değeri en aza indirmeye yönelik tedbirleri alır.
Emeklilik planı
değişikliği
MADDE 12 – (1) Emeklilik planı bir yılda azami dört kez
değiştirilebilir. Bu yöndeki değişiklik talebi, değişikliğin yapılması
istenen tarihten en az iki iş günü önce şirkete yazılı olarak yapılır. Yeni
emeklilik planına değişiklik tarihi itibarıyla geçiş yapılır ve beş iş günü
içinde yeni emeklilik sözleşmesi katılımcıya ve varsa sponsor
kuruluşa gönderilir. İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, gruba dahil olan katılımcılara işveren grup emeklilik
sertifikası gönderilir.
Birikimlerin
aktarımı
MADDE 13 – (1) Yürürlük tarihinden itibaren en az bir yıl
süreyle şirkette kalan emeklilik sözleşmesi kapsamındaki birikimler başka
bir şirkete aktarılabilir. Aktarım birikimlerin tamamını kapsayacak şekilde
yapılır. 22 nci maddeye göre yapılacak
aktarımlarda bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(2)
Aktarım talebi, 15 inci madde hükümlerine göre katılımcı veya sponsor kuruluş tarafından yapılabilir.
(3)
Şirket, aktarım amacıyla hesap özeti talep eden katılımcının veya sponsor kuruluşun tanımlı elektronik posta adresine veya
faksına, bunlar yoksa posta adresine beş iş günü içinde aktarım bilgi
formunu ve hesap özetini gönderir. Şirket, isteyen katılımcının veya sponsor kuruluşun hesap özetini ve aktarım bilgi
formunu, şirketin internet sitesinde kendi adına oluşturulan güvenli
sayfadan alabilmesi için gerekli düzenlemeyi yapar. Katılımcı veya sponsor kuruluş, hesap özetiyle birlikte aktarım
yapılacak şirkete başvurur. Aktarım yapılacak şirket talebi uygun bulması
halinde bir plan önerir ve planda öngörülen kesintilere ilişkin bilgi
verir.
(4)
Katılımcı veya sponsor kuruluş imzaladığı aktarım
talep formunu faks veya posta ile aktarım yapacak şirkete gönderir. Aktarım
talep formunun şirkete ulaştığı tarihten itibaren en geç yedi iş günü
içinde birikimler aktarım yapılacak şirkete aktarılır. Katılımcının
bireysel emeklilik hesabına ilişkin bilgi ve belgeler eş zamanlı olarak
elektronik ortamda aktarım yapılacak şirkete gönderilir. Katılımcıya ait
gerekli bilgilerin eksiksiz olarak ve uygun şekilde aktarılmasından aktarım
yapacak şirket sorumludur.
(5)
Şirket, aktarım talep formunun kendisine ulaşmasını takiben iki iş günü
içinde hesap özetini elektronik veri olarak emeklilik gözetim merkezine
gönderir.
(6)
Aktarım yapılan şirketteki emeklilik sözleşmesi, birikimlerin aktarıldığı
tarihte yürürlüğe girer ve beş iş günü içinde yeni emeklilik sözleşmesi
katılımcıya veya varsa sponsor kuruluşa
gönderilir. Yeni emeklilik sözleşmesi için giriş aidatı alınmaz.
Katılımcının bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan
süreye ilişkin hakları ile varsa hak kazanma süresine ilişkin hakları
aktarım yapılan şirkette aynen korunur.
Hesapların
birleştirilmesi
MADDE 14 – (1) Aynı veya farklı şirketlerde açılmış olan
bireysel emeklilik hesapları birleştirilebilir. Birleştirme talebi,
katılımcı veya varsa sponsor kuruluş tarafından yapılabilir.
(2)
Aynı şirkette bulunan bireysel emeklilik hesaplarının birleştirilmesinde
şirket, bu yöndeki yazılı talebin kendisine ulaştığı tarihten itibaren
katılımcı veya varsa sponsor kuruluşu birleştirme
işleminin sonuçları hakkında bilgilendirir ve en geç yedi iş günü içinde
birleştirmeyi gerçekleştirir. Hesap birleştirme sonucunda katılımcının
bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan süreye ilişkin
hakları korunur.
(3)
Hesapların farklı şirketlerde olması durumunda birleştirme işlemi,
birikimlerin aktarımı için belirlenen şartlara ve usule göre yapılır.
(4)
Hesapların birleştirilmesi sonucunda emekliliğe hak kazanılmasına esas süre
18 inci maddenin beşinci fıkrası uyarınca hesaplanır. 18 inci maddenin
dördüncü fıkrasına göre emeklilik nedeniyle yapılan hesap
birleştirmelerinde bir yıllık bekleme süresi şartı aranmaz.
(5)
Hesap birleştirme ile fon dağılımı değişikliği ve plan değişikliği hakları
birleştirilemez. Bu hakların kullanımına ilişkin sınırlamalarda birleştirme
sonrası devam eden sözleşme kapsamında kullanılmamış olan haklar dikkate
alınır.
Hakların
kullanımı
MADDE 15 – (1) Bireysel emeklilik sözleşmesinde ve gruba
bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde, sözleşmeden doğan haklar kural
olarak katılımcı tarafından kullanılır. Fon dağılımı değişikliği, emeklilik
planı değişikliği ve birikimlerin aktarımı haklarının, katılımcı ad ve
hesabına katkı payı ödeyen kişi tarafından veya grup kurucusu tarafından
kullanılması kararlaştırılabilir.
(2)
İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, fon dağılımı değişikliği, emeklilik
planı değişikliği ve birikimlerin aktarımı hakları, 21 inci maddeye göre
belirlenen hak kazanma süresi sonuna kadar kural olarak sponsor
kuruluş tarafından kullanılır. Sponsor kuruluşun devretmesi durumunda, fon
dağılımı değişikliği hakkı katılımcı tarafından kullanılabilir.
Katılımcının devretmesi durumunda, bu fıkrada belirtilen haklar, hak
kazanma süresi tamamlandıktan sonra da sponsor
kuruluş tarafından kullanılabilir.
Katkı payının
değiştirilmesi ve ödemeye ara verme
MADDE 16 – (1) Emeklilik sözleşmesi süresi içinde katkı payı
tutarı, emeklilik planında tanımlı asgari katkı payından daha az olmamak
üzere değiştirilebilir.
(2)
Emeklilik sözleşmesi süresi içinde katkı payı ödenmesine ara verilebilir.
Ancak katkı payı ödenmeyen süre emekliliğe hak kazanılması için gereken
sürenin hesabında dikkate alınmaz.
(3)
Ödenmeye ara verildikten sonra tekrar katkı payı ödenmeye başlanması
durumunda, ödenen tutar ödemenin yapıldığı aydaki katkı payı ödemesi olarak
kabul edilir. Emeklilik sözleşmesine göre ödenmesi gereken katkı payını
aşan ödemeler, ödeme tarihinden itibaren on iki aylık dönemde ödenmesi
gereken katkı paylarından mahsup edilebilir veya katılımcının yazılı olarak
talep etmesi halinde ödeme tarihinden önceki on iki aylık döneme ait
ödenmemiş katkı paylarına mahsup edilebilir.
(4)
Sponsor kuruluşun ödemesi gereken bir katkı payını ödeme tarihinden
itibaren otuz gün içinde ödememesi halinde, bu durum şirket tarafından,
katılımcının tanımlı elektronik posta adresine veya faksına, bunlar yoksa
posta adresine beş iş günü içinde bildirilir.
Sistemden
ayrılma
MADDE 17 – (1) Katılımcı, emekliliğe hak kazanmadan sistemden
ayrılması halinde bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan
süreye ilişkin haklarını kaybeder.
(2)
Şirket ayrılma amacı ile kendisine yapılan başvuru üzerine, sistemden
ayrılmanın doğuracağı mali sonuçları içeren ayrılma bilgi formunu ve hesap
özetini katılımcının tanımlı elektronik posta adresine veya faksına, bunlar
yoksa posta adresine iki iş günü içinde gönderir. Katılımcının ayrılma
talep formunu imzalayarak şirkete göndermesi halinde, bireysel emeklilik
hesabındaki birikimler yasal kesintiler yapılarak formun şirkete ulaştığı
tarihten itibaren yedi iş günü içinde katılımcıya ödenir.
(3)
Katılımcının maluliyet hali nedeniyle sistemden ayrılma talebinde
bulunabilmesi için sosyal güvenlik mevzuatına göre maluliyet gelirine hak
kazanmış olması gerekir. Katılımcının sosyal güvencesinin bulunmaması
halinde, maluliyet halinin resmi sağlık müesseseleri tarafından verilecek
bir rapor ile tespit edilmesi gerekir.
(4)
Katılımcının vefat etmesi halinde birikimleri, 22/11/2001
tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla
varsa emeklilik sözleşmesinde belirtilen lehdarlara
veya kanunî mirasçılarına ödenir.
Emekliliğe hak
kazanma ve birikimlerin ödenmesi
MADDE 18 – (1) Katılımcı, bireysel emeklilik sistemine giriş
tarihinden itibaren en az on yıl sistemde bulunmak ve on yıl süreyle katkı
payı ödemek koşuluyla 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır.
(2)
Emekliliğe hak kazanan katılımcı, ilgili bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinin tamamını veya bir kısmını alabilir. Şirket, kendisine
yapılan başvuru üzerine emekliliğe hak kazanan katılımcıya emeklilik bilgi
formunu ve hesap özetini, katılımcının tanımlı elektronik posta adresine
veya faksına, bunlar yoksa posta adresine beş iş günü içinde gönderir.
Emeklilik bilgi formu, katılımcının birikimlerine ilişkin örnek mali
projeksiyonlar ile sistemde kalma ve yıllık gelir sigortası dahil emekli olma seçeneklerini içerir; formda
katılımcının varsa diğer emeklilik sözleşmelerinden de emekli olabileceği
belirtilir.
(3)
Şirket emekliliğe hak kazanan ve seçenekler konusunda bilgilendirdiği
katılımcının, birikimlerinin tamamının ödenmesine ilişkin yazılı talebini
yedi iş günü içinde yerine getirir. Birikimlerini kısmen almak isteyen
katılımcı, hazırlanacak bir program çerçevesinde aylık, üç aylık, altı
aylık veya yıllık dönemlerde bireysel emeklilik hesabından birikimlerinin
ödenmesini talep edebilir. Bu şekilde belirlenen ödeme dönemleri ve ödeme
tutarları yılda en fazla iki kez değiştirilebilir. Birikimlerini kısmen
almaya başlayan katılımcı, ilgili bireysel emeklilik hesabına katkı payı
ödeyemez ve hesap birleştirmesi yapamaz. Katılımcının birikimlerinin
tamamını istediği anda alma hakkı saklıdır. Katılımcı, kalan birikimleri
için fon dağılımını değiştirme ve aktarım haklarını kullanmaya devam
edebilir.
(4)
Katılımcının birden fazla emeklilik sözleşmesi bulunması halinde, tüm
sözleşmelerden emekliliğe hak kazanması için en az birinden bu hakkı
kazanması yeterlidir. Katılımcının diğer sözleşmelerden emekliliğe hak
kazanması, emeklilik hakkının kullanılmasına ilişkin talebin yapılması ile
birlikte, emekli olmak istediği diğer sözleşmelerinden de hesap
birleştirmesi yaparak bu hakkı kullanacağını şirkete bildirmesine bağlıdır.
Katılımcının bu hakkı kullanmaması halinde diğer sözleşmeler, emekliliğe
hak kazanmak için gereken süre bakımından birinci fıkra hükümlerine tabi
olur. Şirket, katılımcı adına diğer şirketlerde açılmış bireysel emeklilik
hesabına ilişkin olarak emeklilik gözetim merkezinden alacağı bilgiye göre
işlem yapar.
(5)
Katılımcının birden fazla emeklilik sözleşmesi olması ve bu sözleşmeler kapsamındaki ödeme
sürelerinin birleştirilmek istenmesi durumunda, hesapların birleştirilmesi
sonucu emekliliğe hak kazanılması için gereken sürenin hesabı, her bir
sözleşme kapsamında aynı dönemler için katkı payı ödenmişse bu süreler tek
bir süre kabul edilerek, farklı dönemler için katkı payı ödenmişse bu
süreler toplanarak emeklilik gözetim merkezi tarafından yapılır.
(6)
Katılımcının 56 yaşını tamamlamış ve en az on yıl sistemde bulunmuş olması
kaydıyla, ödemeye ara verilen dönem için işlem tarihi itibarıyla geçerli
asgari katkı payı üzerinden ödeme yapılması durumunda, ara verilen dönem
emekliliğe hak kazanılması için gereken sürenin hesabında dikkate alınır.
Yatırım
tercihinin yönlendirilmesi
MADDE 19 – (1) Şirket, emekliliğe hak kazanılmadan asgari iki
yıl önce, katılımcının birikiminin mali piyasalardaki risklerden daha az
etkilenmesini sağlamak amacıyla düşük risk düzeyine sahip fonlara geçişini
sağlamak üzere katılımcıya yazılı öneride bulunur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Grup
Emeklilik
Katkı
paylarının takip edileceği hesaplar
MADDE 20 – (1) Sponsor kuruluş tarafından bir işveren grup
emeklilik sözleşmesine dayanarak çalışanlarının ad ve hesabına ödenen katkı
payları ile bunların getirileri, işveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı
olarak açılan katılımcılara ait bireysel emeklilik hesaplarında takip
edilir. Katılımcının ödediği katkı payları ile bunların getirileri gruba
bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine göre açılan bireysel emeklilik
hesabında takip edilir.
(2)
Sponsor kuruluş olmayan bir grup kurucusu tarafından oluşturulan grup
emeklilik planına dahil olan katılımcı tarafından
ödenen katkı payları ile bunların getirileri, gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesine göre açılan bireysel emeklilik hesabında takip
edilir.
Hak kazanma
süresi ve hak kazanılan birikim
MADDE 21 – (1) Hak kazanma süresi, sponsor
kuruluş tarafından ödenen katkı payları ile bunların getirilerinin tamamına
katılımcı tarafından hak kazanılması için işveren grup emeklilik
sözleşmesinde belirlenen süredir. Bu süre beş yılı aşamaz.
(2)
İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, birikimlerin tamamına hak kazanılması
için beş yıl süre öngörülmesi durumunda katılımcı, her bir yıllık sürede
bireysel emeklilik hesabındaki birikimin yüzde yirmisine, dört yıl süre
öngörülmesi durumunda ise her bir yıllık sürede birikimin yüzde yirmi
beşine hak kazanır. Üç yıl ve daha az hak kazanma süresinin öngörüldüğü
durumlarda bu sınırlamalar uygulanmaz.
(3)
Sponsor kuruluş tarafından bu kuruluştaki işine haklı nedenle feshi
haricinde son verilmesi veya katılımcının 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı
İş Kanununa göre haklı nedenle işinden ayrılması veya maluliyet ve sürekli işgöremezlik gibi zorunlu nedenlerle işinden ayrılması
yahut sponsor kuruluşun aktarımı durumu hariç
işveren grup emeklilik sözleşmesini feshetmesi veya iflas yahut konkordato
ilan etmesi halinde katılımcı, sponsor kuruluş tarafından kendi ad ve
hesabına ödenen katkı payları ile bunların getirilerinin tümüne, hak
kazanma süresinin tamamlanmasını beklemeksizin hak kazanır. Katılımcının
vefatı halinde bu şekildeki birikimler, hak kazanma süresinin
tamamlanmasını beklemeksizin 22/11/2001 tarihli ve
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla varsa
emeklilik sözleşmesinde belirtilen lehdarlara
veya kanunî mirasçılarına ödenir.
Hak kazanılan
birikimlerin aktarılması ve ödenmesi
MADDE 22 – (1) Emeklilik sözleşmesinde belirtilen hak kazanma
süresi tamamlandıktan sonra, işveren grup emeklilik sözleşmesi kapsamındaki
hesabında bulunan birikimler katılımcının hesabında kalır veya yazılı
talebi doğrultusunda katılımcının bireysel veya gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesine aktarılır. Katılımcının sistemden ayrılmak istemesi
halinde bu şekildeki birikimler yasal kesintiler yapılarak kendisine
ödenir.
(2)
Katılımcının hak kazanma süresi tamamlanmadan sponsor
kuruluştaki işinden ayrılması durumunda, sponsor kuruluş tarafından
katılımcı ad ve hesabına ödenen katkı payları ve bunların getirilerinden 21
inci maddeye göre katılımcının hak ettiği tutar, katılımcının varsa
bireysel veya gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine aktarılır yoksa
yasal kesintiler yapılarak kendisine ödenir. Katılımcı istediği takdirde, ilgili grup
emeklilik planı çerçevesinde katkı payı ödediği gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesini devam ettirebilir.
(3) 21 inci maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilen sebepler haricinde herhangi bir sebeple, işten ayrılma veya grup
emeklilik planından çıkarılma durumunda, katılımcı tarafından hak edilmeyen
tutarlar, sponsor kuruluşun talebi doğrultusunda
gruptaki diğer katılımcılara katkı payı olarak dağıtılır veya yasal
kesintiler yapılarak sponsor kuruluşa ödenir.
Standart fon ve
finansal bilgilendirme
MADDE 23 – (1) Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde
ve işveren grup emeklilik sözleşmesinde, fon seçimi yapmayan katılımcı ile sponsor kuruluşun katkılarının yatırıma
yönlendirilmesinde kullanılmak üzere, emeklilik sözleşmesinin tarafları,
grubun genel risk getiri profiline uygun bir standart fon veya fon karması
uygulanmasını kararlaştırabilir.
(2)
Grup emeklilik planındaki katılımcıların, fon tercihlerini bilinçli bir
şekilde yapabilmesini teminen, grup kurucusu ve
şirket, grup katılımcılarına yönelik olarak uygun dönemlerde ortaklaşa
bilgilendirme programı düzenler. Program asgari olarak;
a)
Yatırım araçlarına ilişkin genel bilgilere,
b)
Finansal piyasalardaki güncel gelişmelere,
c)
Grup emeklilik planında sunulan fonlara ilişkin yatırım ve performans
bilgilerine,
d)
Katılımcıların maruz kalabileceği yatırım riski ve diğer finansal risklere
ilişkin konuları kapsar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Diğer
Hükümler
Giriş aidatı,
yönetim gideri ve fon işletim gideri
MADDE 24 – (1) Şirket, bireysel emeklilik faaliyetlerinin
gerektirdiği masrafların karşılanması amacıyla aşağıda belirtilen kısıtlar
çerçevesinde yeterli miktarda gider kesintisi yapabilir.
a)
Katılımcının, bireysel emeklilik sistemine ilk defa katılması sırasında
veya yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması halinde, katılımcıdan
veya sponsor kuruluştan, teklif formunun
imzalandığı tarihte geçerli aylık brüt asgari ücretin yarısını aşmamak
üzere giriş aidatı alınabilir.
b)
Bireysel emeklilik hesabına yapılan katkı payları üzerinden azami yüzde
sekiz oranında yönetim gideri kesintisi alınabilir.
c)
Fon net varlık değeri üzerinden hesaplanmak suretiyle günlük azami yüz
binde on oranında fon işletim gideri kesintisi alınabilir.
ç)
Bir yıldan fazla ödemeye ara verme durumunda, bireysel emeklilik hesabına
ilişkin olarak emeklilik gözetim merkezine ve saklayıcı kuruluşa şirket
tarafından ödenen sabit giderler, emeklilik planında belirtilmek kaydıyla
bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerden indirilebilir.
(2)
Giriş aidatı, katılımcının ödediği katkı paylarından ayrı olarak takip
edilir. Giriş aidatı azami bir yıl için taksitlendirilebilir veya tahsilatı, beş yılı aşmamak kaydıyla ertelenebilir.
Katılımcının bireysel emeklilik sisteminden ayrılması veya başka bir
şirkete aktarım talebinde bulunması durumunda şirket, giriş aidatının
ödenmemiş kısmını katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinden indirebilir.
(3)
Giriş aidatı tutarı, yönetim gideri kesintisi oranı ve fon işletim gideri
kesintisi oranı ile bunların uygulanma şekli teklif formunda ve emeklilik
sözleşmesinde açıkça belirtilir.
Emeklilik
sözleşmelerinin numaralandırılması
MADDE 25 – (1) Katılımcı, bireysel emeklilik sisteminde
Müsteşarlıkça belirlenen esaslar dahilinde
tanımlanır.
(2)
Katılımcının taraf olduğu her bir emeklilik sözleşmesi, Müsteşarlığın
belirlediği esaslara göre verilmiş olan numarayı alır. Bu numara sözleşme
yürürlükte kaldığı sürece sabit kalır ve aktarım olması durumunda önceki
sözleşme numarası olarak aktarım yapılan şirket tarafından saklanır.
Katılımcılara
verilecek bilgi, belge ve formlar
MADDE 26 – (1) Şirket bu
Yönetmelikte yer alan bilgi, belge ve formlara ek olarak katılımcıya, hesap
dönemlerini takip eden on iş günü içinde yıllık hesap bildirim cetveli ile
birlikte emeklilik planındaki yönetim ve fon işletim gideri kesintilerine,
fon unvanlarına, asgari katkı payı tutarına ve benzeri mahiyetteki
değişikliklere ilişkin bilgi notunu tanımlı elektronik posta adresine veya
faksına, bunlar yoksa posta adresine gönderir.
(2)
Müsteşarlık, Kurul tarafından düzenlenenler hariç olmak üzere, bu
Yönetmelikte belirtilen bilgi, belge ve formların şekil ve içeriğini,
gönderilme süreleri ile şeklini ve hesaplama dönemlerini değiştirmeye,
gerekli gördüğü hallerde bunlara ek olarak yeni bilgi, belge ve formlar
istemeye yetkilidir.
Kayıtların
saklanması
MADDE 27 – (1) Katılımcının, fon dağılımı değişikliği,
emeklilik planı değişikliği, hesap birleştirme, birikimlerin aktarımı,
yatırım tercihinin yönlendirilmesi ve benzeri işlemlerle ilgili olarak
şirketin çağrı merkezini veya internet sitesini kullanarak yaptığı tüm
işlemler ve verdiği talimatlar şirket tarafından en az beş yıl süreyle
saklanır.
Fon paylarına
ilişkin uygulamalar
MADDE 28 – (1) Katılımcının sistemde bulunduğu ay sayısı ile
haciz, rehin veya if-las
tarihinde geçerli brüt asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen
birikim tutarının üzerindeki tutar nafaka borcu alacaklılarının hakkı saklı
kalmak kaydıyla haczedilebilir, rehnedilebilir ve
iflas masasına dahil edilebilir. Emekliliğe hak
kazanan katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikimleri ile
yaptırdığı yıllık gelir sigortası çerçevesinde kendisine maaş bağlanması
veya hazırlanan bir program çerçevesinde düzenli ödeme yapılması halinde,
bu şekildeki ödemelerin aylık ödemeye isabet eden miktarının aylık brüt
asgari ücret tu-tarının üzerinde kalan kısmı nafaka borcu alacaklılarının
hakkı saklı kalmak kaydıyla hacze-dilebilir, rehnedilebilir,
iflas masasına dahil edilebilir.
(2)
Katılımcı olan borçlunun aynı şirkette veya farklı şirketlerde birden çok
bireysel emeklilik hesabı olması halinde, haczedilemeyecek tutar, tüm
hesaplardaki toplam tutar üzerinden hesaplanır.
(3)
Haciz bildiriminin yapılması üzerine şirket katılımcının mevcut birikimi
üzerinden ve bu maddede belirtilen hükümlere göre hesaplanan
haczedilemeyecek kısım düşüldükten sonra bakiyeyi, alacağa karşılık gelen
kısmına kadar olmak üzere, derhal öder.
(4)
Birinci ve üçüncü fıkra uyarınca yapılan işlemler emeklilik gözetim
merkezine bildirilir. Emeklilik gözetim merkezi, bildirilen işlemleri
katılımcı bazında kaydeder.
(5)
İşveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı olarak açılan bireysel emeklilik
hesaplarına uygulanacak hacizlerde, emeklilik sözleşmesine hak kazanma
süresi koşulunun konulmuş olması halinde, hak kazanma süresi sonunda
katılımcının hak kazandığı birikim tutarı bu hesaplamaya dahil
edilir.
(6)
Bu maddede geçen hacze ilişkin hükümler rehin, iflas ve ihtiyati haciz
durumunda da kıyasen uygulanır. Haciz uygulamasında, alacaklar ve üçüncü
şahıslar elinde haczedilen mallara dair 9/6/1932
tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine
göre işlem yapılır.
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce uygulamada olan emeklilik planları ile emeklilik
sözleşmeleri, yayım tarihinden itibaren dört ay içinde bu Yönetmelik
hükümlerine uygun hale getirilir. Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce
yapılan emeklilik sözleşmelerinde yer alan giriş aidatı tutarına ve uygulama
şekline ilişkin hükümler, aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme sona erene
kadar geçerliliğini korur.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 29 – (1) 28/2/2002 tarihli ve
24681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında
Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden dört ay sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
|